ایمنی و بهداشت حرفه ای صنایع هرمزگان

این وبلاگ با هدف برقراری ارتباط موثر بین مسئولین بهداشت حرفه ای شاغل در صنایع استان هرمزگان ایجاد شده است

هفت گام برای پیشگیری از بیماریهای اسکلتی – عضلانی (MSI) در محل کار
نویسنده : نیلوفر احمدی - ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٧ اسفند ۱۳۸۸
 

 

 

برگردان به فارسی : نیلوفر احمدی – کارشناس بهداشت حرفه ای

منبع :

 Preventing

Musculoskeletal Injury (MSI)

A guide for employers and joint committees

مقدمه :

بیماریهای MSI شایع ترین بیماریهای شغلی در سراسر جهان میباشد . بیش از نیمی از استراحتهای پزشکی مربوط به این دسته از بیماریهاست که علی رغم تصور بیشتر افراد با کمترین هزینه و تخصصی قابل پیشگیری میباشد . درمانهای داروئی و اعمال جراحی تنها درصد اندکی از بیماریهای اسکلتی عضلانی را بهبود میبخشد و در اکثر موارد وضعیت بیمار را بدتر کرده و فعالیت شغلی وی را محدود میسازد .

 

 

 


هدف از پیشگیری :

هدف از اجرای برنامه پیشگیری از MSI کاهش یا حذف هرگونه ریسک فاکتور ی است که بتواند منجر به آسیب اسکلتی عضلانی گردد .

روش انجام کار :

برای اجرای پیشگیری از بروز MSI   هفت مرحله بعنوان مراحل اجرای برنامه طراحی شده که  توالی اجرای مراحل اجباری نمیباشد و در یک زمان میتواند بیش از یک مرحله به اجرا در آید.

گام اول : مذاکره

مذاکره با کمیته ایمنی و بهداشت یا نمایندگان ایشان در طول اجرای برنامه

گام دوم : آموزش

آموزش به کارگران در مورد ریسک فاکتورها – علائم و نشانه های تشخیصی آسیب و اثرات بالقوه آن بر سلامت فرد

گام سوم : شناسایی خطرات

ابتدا بایستی مشاغلی که ریسک MSI  دارند را شناسائی   و سپس عوامل بیماریزا  در این مشاغل را  با استفاده از فرم 1 و2 مشخص نمود.

گام چهارم : ارزشیابی خطرات

با استفاده از فرم 2 مشاغل را از جنبه ریسک فاکتورهای موجود  بایستی اولویت بندی کرد و سپس در هر شغل یا وظیفه ریسکهای موجود را باید درجه بندی نمود ( بسته به شدت و تعداد آسیبهایی که میتواند ایجاد کند )حتی میتوان این ارزشیابی را به کارگرانی که در محیط  کار مشابه دارای  شغل مشابه با افراد مورد سنجش هستند نیز تعمیم داد.

گام پنجم : کنترل خطرات

برای کنترل خطرات و عواملی که منجر به بروز MSI میشوند بسته به نوع شغل – امکانات و... باید فرآیندی طراحی و اجرا نمود . این فرآیند باید قابلیت کاهش یا حتی خذف مخاطرات را داشته باشد

گام ششم : مهارت آموزی

هریک از کارگران باید مهارت کنترل ریسک فاکتورهای MSI را فراگیرد .

گام هفتم : ارزشیابی تمام مراحل فوق

اثر بخشی برنامه ای را که اجرا میکنید باید بتوانید ارزشیابی نمائید مهم ترین  شاخص هایی که مورد نظر هستند : میزان اثربخشی برنامه بر کاهش یا حذف ریسک های MSI  .

چنانچه پس از ارزشیابی مشخص شد در برخی مشاغل ریسک ها بطور موءثری کنترل نشده  باید مراحل هفت گانه فوق مجددا تکرار شوند.

 

فرم شماره 1- فرم شناسائی ریسک فاکتورهای MSI

انواع ریسکهای رایج MSI

بالابردن

پائین آوردن

 وحمل دستی بار

هل دادن

و کشیدن بار

چنگش ابزار(grip)

حرکات تکراری

وضعیت بدنی (posture) درهنگام کار

استرس (فشار) موضعی بر اندامها

محیط کار

سازماندهی و برنامه ریزی کار

 

فرم شماره 2- فرم ارزیابی ریسک فاکتورهای MSI

هدف : برای تعیین ریسک های بالا ازبین کلیه ریسک های شناسایی شده در وظائف فیزیکی ( کارهای یدی )

تاریخ :      روز    ماه    سال          عنوان شغلی یا وظیفه کارگر :           نام و سمت  تکمیل کننده فرم :

جدول 1-2 : خلاصه ریسک فاکتورها

ریسک فاکتور

ریسک متوسط ( از جدول 1 )

ریسک بالا ( از جدول 2 )

فشار و استرس وارده

 

 

حرکات تکراری

 

 

چنگش قدرتی

 

 

بلند کردن / پائین آوردن

 

 

پوسچرهای نامناسب

 

 

ارتعاش

 

 

جدول 2-2 : فشار یا استرس

ریسک فاکتورها

نواحی بدن

طول مدت انجام

اثرات

انجام حرکت چکشی با دستها بیش از یکبار در دقیقه

دستها

مجموعا بیش از 2 ساعت در روز

 

 انجام حرکت چکشی با دستها بیش از یکبار در دقیقه

زانوها

مجموعا بیش از 2 ساعت در روز

 

جدول 3-2 : وظایف تکراری

نواحی بدن

ریسک فاکتورها

توضیح

طول مدت انجام

اثرات

گردن  شانه

 آرنج

مچ دستها

انجام حرکتی که در جدول 1 مشخص شده با یا بدون تغییر جزئی هرچند دقیقه یکبار ( در فعالیتهای کلیدی )

بدون هیچ ریسک فاکتور دیگری

بیش از 6 ساعت طی یکروز

گردن

شانه

آرنج

مچ

انگشتان

 

 

 

 

 

مچ دستها

انجام حرکتی که در جدول 1 مشخص شده با یا بدون تغییر جزئی هرچند دقیقه یکبار ( در فعالیتهای کلیدی )

زوایای مچ :

=30 درجه خم شدگی به داخل یا

= 45 درجه دورشدگی یا

= 30 درجه خم شدگی به اطراف به همراه

دورشدگی دست تحت فشار

بیش از 2 ساعت  طی یکروز

 

مچ دستها

کار با کلید ها با استفاده از دستها یا انگشتان با سرعت و مداوم با حرکت یکنواخت و بدون توقف کوتاه مدت بین کار

پوسچرهای نامتناسب مچ :

=30 درجه خم شدگی به داخل یا

= 45 درجه دورشدگی یا

= 30 درجه خم شدگی به اطراف

بیش از 4 ساعت طی یکروز

 

مچ دستها

کار با کلید ها با استفاده از دستها یا انگشتان با سرعت و مداوم با حرکت یکنواخت و بدون توقف کوتاه مدت بین کار

بدون هیچ ریسک فاکتور دیگری

بیش از 7 ساعت طی یکروز

 

 

جدول 4-2 : چنگش قدرتی

نواحی بدن

ریسک فاکتورها

توضیح

طول مدت

اثرات

بازوها

 مچ دستها

چنگش ظریف یک شئی بدون حمایت در 2 حالت:

1- با وزن 1 کیلوگرم یا بیشتر در هر دست

2- اعمال نیروی 2 کیلوگرم و بیشتر با هر دست

حرکات بشدت تکراری

بیش از 3 ساعت در روز

 

زوایای مچ :

=30 درجه خم شدگی به داخل یا

= 45 درجه دورشدگی یا

= 30 درجه خم شدگی به اطراف

( شکل مربوطه را مشخص کنید )

 

بیش از 3 ساعت در روز

 

 

 

بدون هیچ ریسک فاکتور دیگری

بیش از 4 ساعت در روز

 

بازوها – مچ دست

چنگش قدرتی  یک شئی بدون حمایت در 2 حالت:

1- با وزن 5 کیلوگرم یا بیشتر در هر دست

2- اعمال نیروی5 کیلوگرم و بیشتر با هر دست

زوایای مچ :

=30 درجه خم شدگی به داخل یا

= 45 درجه دورشدگی یا

= 30 درجه خم شدگی به اطراف

( شکل مربوطه را مشخص کنید )

بیش از 3 ساعت در روز

 

بدون هیچ ریسک فاکتور دیگری

بیش از 4 ساعت در روز

 

 

راهنمای تکمیل فرم 1 و 2 :

1-  فرم 1و 2:درج تاریخ دقیق زمان تکمیل فرم – عنوان شغلی یا وظیفه دقیق کارگر- نام و سمت فردی که فرم را تکمیل میکند.

2-  فرم 1: فرم  شناسایی ریسک  :  فقط ریسکهایی مشخص شوند که در حد متوسط و بیشتر قرار میگیرند.

3-    فرم 2: فقط  ریسکهایی را ارزیابی کنید که در فرم شماره 1   مشخص شده اند .

4-  برای کسب اطلاعات بیشتر با یکی از کارگران تحت مطالعه بعنوان نماینده کارگران در ارتباط بوده و بحث و تبادل نظر نمائید.

5-  مشخص کنید آیا شرایطی که در برابر هر یک از ریسک هایی  که در فرم شماره 1 نوشته شده در شغل مورد مطالعه شما تحقق پیدا میکند یا نه. هرجا نکته ای نیاز به توضیح دارد حتما این کار را انجام دهید . در فرم 1 و 2 طول مدت  انجام کار و الگوهای در معرض ریسک بودن را مشخص کنید.

6-  فرم 2: تعیین ریسکهای بالا در بلند کردن و پائین آوردن بار بر اساس مقدار وزن بار انجام میگردد .

7-  ریسک بالا یعنی حمل سنگین ترین شیئ و حمل در بدترین پوسچر- هردو حالت باید بررسی شود.

8-    باید وزن واقعی اشیائی که توسط افراد حمل میشوندرا اندازه گیری نمائید  .

نتیجه گیری :

ریسک فاکتورهای  بالا نیاز به کنترل فوری دارند یعنی بدون معطلی باید اقدام اصلاحی در مورد آنها انجام گیرد.

بهترین روش برای کنترل ریسک  بالا کاهش یا محدود سازی ریسک است  و اگر این امکان وجود نداردمیزان مواجهه با  ریسک را به حداقل مقدار برسانید .برای کنترل ریسکهای متوسط کافی است میزان مواجهه را به حداقل برسانید .