ایمنی و بهداشت حرفه ای صنایع هرمزگان

این وبلاگ با هدف برقراری ارتباط موثر بین مسئولین بهداشت حرفه ای شاغل در صنایع استان هرمزگان ایجاد شده است

شرح وظایف اپراتور و ریگر جرثقیل
نویسنده : نیلوفر احمدی - ساعت ۸:٥٠ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٩ خرداد ۱۳۸٩
 

گردآوری از کتابچه های آموزشی صنایع مختلف

 

مقدمه:

دراغلب کارگاههای صنعتی با توجه به نوع کاراز وسایل  حمل و نقل مکانیکی ازجمله انواع جرثقیلها استفاده میشود. درتمامی انواع این ماشینها جدا از تفاوتهایی که در ظاهر باهم دارند یکسری اعمال مشابه نظیر : سیم بکسل اندازی – باربندی و حمل و نقل انجام میگردد. گرچه مکانیزم انجام این کارها ممکن است در هرمدل جرثقیل متفاوت باشد ولی همه از  اصولی مشابه پیروی میکنند.

در هرنوع جرثقیل نیازمند حد اقل  دونفر برای حمل و جابجائی بارهستیم  : اپراتور و سیم بکسل انداز یا Rigger ..........


وظایف سیم بکسل انداز یا Rigger:

Rigger کسی است که بطور خلاصه وظیفه انتخاب سیم بکسل و زنجیر – بستن باربطریق صحیح – محکم کردن و ثابت نمودن باربه حالت تعادل – همراهی کردن بار تا محل تخلیه – بازکردن وسایل بارگیری از بار را  بر عهده دارد. چنین شخصی باید دوره آموزشی مخصوص را گذرانده و گواهینامه مربوطه را دریافت کرده باشد.

الف – اعمالی که سیم بکسل انداز یا Rigger  باید انجام دهد :

1.           در محلی بایستد که کاملا در دید اپراتور جرثقیل باشد.

2.           هنگام علامت دادن در جائی مستقر شود که اگر خطری او را تهدید کرد راه فرار داشته باشد.

3.           در مورد جرثقیلی که با آن کار میکند و ظرفیت قلابهای آن اطلاعات کافی داشته باشد.

4.           بتواند خرابیهای  کلیه قسمتهای باربندی و سیم بکسل را تشخیص دهد.

5.           بتواند سیم بکسل ها  زنجیرها و هرنوع وسایل باربندی مورد نیاز را متناسب با وزن بار انتخاب کند.

6.           طریقه صحیح بستن بارهای مختلف و قلاب زنی را بداند.

7.           مقدار پرکردن ظروف و دسته بندی مصالح و بسته بندی محصولات تولیدی را بداند.

8.           علائم ارتباطی با اپراتور را مطابق استانداردها بداند و به موقع عمل کند.

9.           محل کلید یا دسته برق جرثقیل ها را در کارگاه بداند و بتواند در مواقع اضطراری برق را از شبکه قطع کند.

10.      بتواند وسایل باربندی و بارگیری را بر حسب وزن و وضعیت بار نسبت به قطر و طول درست انتخاب کند.

11.      بتواند وسایل باربندی و بارگیری فاقد برچسپ ایمنی و کنترل را تشخیص داده و از بکار بردن آنها خودداری کرده به سزپزست خود گزارش دهد.

12.      سیم بکسل و زنجیر ها را روی قسمت اصلی بار یا ( شاسی – قاب – اسکلت فلزی ) ببندد.

13.      در صورتیکه بار دارای گوشه های  تیز است برای حفاظت از سیم بکسل از تخته و لاستیک و منجیت استفاده کند.

14.      قبل از اینکه به اپراتور علامت دهد که بار را بلند کند کنترل نماید قطعه  یا وسیله ای اضافی روی بار قرار نگرفته باشد .

15.      بارها را طوری سیم بکسل اندازی و باربندی کند که که بار تغییر شکل نداده و جابجا نشود.

16.      تمام بارها را حداقل  با دو سیم بکسل یا دو زنجیر باربندی کند.

17.      اگر مجبور شد وسط سیم بکسل را در قلاب بیاندازد هرچند ایمنی نیست اما برای جلوگیری از بهم خوردن تعادل بار باید سیم بکسل را در  زیر قلاب بصورت یک شکل ببندد.

18.      برای برداشتن بارهای دارای حلقه بارگیری Eyebolt  باید قلاب را درهمین حلقه بیاندازد .

19.      هنگام آویزان کردن بار در قلاب مطمئن شود که بار جائی گیر نکرده و کاملا آزاد است.

20.      موظف است قبل از علامت دادن به اپراتور سایر افراد را از اطراف بار دور نماید.

21.      بعد از محکم کردن وسایل بارگیری در لحظه اول علامت دهد تا اپراتور10 سانتیمتر بار را بالا برده سپس علامت توقف داده تا اپراتور ترمزها را امتحان کرده و  از وضعیت بار و تعادل آن اطمینان حاصل نماید  بعد اپراتور میتواند بار را تا ارتفاع مجاز

 ( 50 سانتیمتر بالاتر از مرتفع ترین شئی در مسیر ) حمل نماید .

22.      در صورتیکه جرثقیل دارای قلاب دو طرفه باشد نباید سیم بکسل و زنجیر ها را در یک شاخه بیاندازد.

ب- اعمالی که Rigger نباید انجام دهد :

23.      بستن بار بیش از ظرفیت جرثقیل ممنوع است.

24.      هل دادن یا کشیدن قلاب به طرف حلقه های بارگیری ممنوع است.

25.      ضربه زدن با چکش یا هر وسیله دیگر بمنظور جا انداختن حلقه های سیم بکسل به دهانه قلاب ممنوع است.

26.      ایستادن روی بار  و استفاده از وزن خود برای متعادل کردن بار ممنوع است.

27.      کشیدن بار به سمت بالا و پائین با دست ممنوع است.

28.      بارگیری و تخلیه اتومبیل یا هر وسیله نقلیه دیگر در حالتی که راننده یا شخص دیگری داخل کابین با روی کفی ان باشد ممنوع است.

29.      کنترل و بازرسی بار در حالت آویخته ممنوع است.

30.      بارگیری مواد محترقه با سیم بکسل و زنجیر ممنوع است مگر اینکه مواد مورد نظر درون زنبیل مخصوصی حمل شوند.

31.      کشیدن بار – یدک کردن و کشیدن هروسیله دیگزی با قلاب جرثقیل ممنوع است.

32.      عبور دادن بارها از بالای سر افراد  به هر منظوری ممنوع است.

33.      مهار کردن بار با دست ممنوع است این عمل باید بوسیله طناب و میله انجام شود.

وظایف اپراتور جرثقیل :

وظیفه هدایت جرثقیل از داخل کابین مخصوص با استفاده از تکمه ها – فرمان یا لیور فرمان را برعهده داشته و باید دوره اپراتوری جرثقیل را آموزش دیده و گواهینامه مربوطه را دریافت کرده باشد.

الف – اعمالی که اپراتور جرثقیل  باید انجام دهد :

در هنگام شروع بکار :

1.           بازدید از کلیه قسمتهای بار بلند کن -  مکانیکی – برقی و ایمنی جرثقیل  قبل از شروع بکار و حصول اطمینان از سالم بودن تمامی قسمتها.

2.           اطلاع داشتن از کار جرثقیل در شیفت قبل ( مطالعه دفتر گزارش شیفت )

3.           آزاد کردن قفلهای حرکت پل جرثقیل در محوطه باز

4.           اعلام آمادگی و شروع بکار با بصدا در آوردن زنگ با آژیر .

در حین انجام کار :

5.           برای جلوگیری از وفوع هرنوع حادثه  کابین – راه پله  و  شیشه ها  را مرتب تمیز نگهدارد.

6.           به محض شنیدن هرصدائی از جرثقیل باید دستگاه را متوقف و علت امر را جویا شود.

7.           به محض شنیدن  علامت ایست از طرف هرکسی دستگاه را متوقف کند.

8.           باید قبل از بلند کردن بار با بوق  یا آژیر به افرادی که در اطراف هستند هشدار دهد که دور شوند.

9.           با ررا در ارتفاع مجاز ( 50 سانتیمتر بالاتر از مرتفع ترین شئی در مسیر ) حمل نماید.

10.      از یک تکه بودن - سالم بودن  و بدون گره بودن سیم بکسل ها و زنجیر ها مطمئن باشد .

11.      حق دارد وزن دقیق بار را بداند .

12.      سیم بکسل اندازی و قلاب زنی هر باری را طبق دستورالعمل های استاندارد انجام دهد.

13.      کار مشترک دو جرثقیل برای بلند کردن یک بار باید در حضور مسئول ایمنی کارگاه انجام شود.

14.      زمانی که چند جرثقیل سقفی روی یک خط ریل کار میکنند و یک دستگاه خراب میشود برای هل دادن دستگاه خراب باید اپراتور جرثقیل خراب و جرثقیل هل دهنده هردو با هم لیور بزنند تا ترمزها آزاد شوند.

15.      اپراتور باید همیشه مراقب پیچیدن سیم بکسل روی سیم بکسل جمع کن باشد .

16.      هنگام بلند کردن بار باید قلاب بر سطح بار روی مرکز ثقل عمود باشد تا در حین بلند کردن لنگر نخورد.

17.      حمل بشکه مواد روغنی و شیمیائی باید با چنگ با تسمه برزنتی انجام شود.

18.      در موقع کار در نزدیک خطوط برق باید کاملا مواظب بود و فاصله ایمنی را رعایت کند.

19.      در صورت وقوع هرگونه آتش سوزی در داخل کابین باید بلافاصله با کپسول آتش نشانی اقدام به مهار آتش نمود و پس از متوقف کردن جزثقیل انرا ترک نماید.

20.      برای ورود با خروج از کابین فقط از راه پله مخصوص استفاده نماید.

21.      حمل مواد محترقه و قابل اشتعال فقط باید با زنبیل و پالت مخصوص باشد.

22.      در صورت ورود افرادی نظیر ( تعمیرکار – ریگر – کار آموز و ...) به دستور سرپرست بداخل کابین دستگاه را خاموش نموده و حرکت نکنید.

در هنگام پایان کار:

23.      جرثقیل را جائی پارک کنید که با دستگاههای دیگر اصابت نکند و مزاحم کار آنها نباشد .

24.      قلاب ها را تا نزدیک قطع کن ها بالا برده بطوریکه جرثقیل به آزادی حرکت کند.

25.      گاریچه یا  Trolley را بطرفی که کابین جرثقیل باشد نزدیک قطع کن ها قرار دهید.

26.      تمام لیور ها یا کنترل کننده ها را در درجه صفر و خلاص قراردهید. تمام سوئیچ ها ی روشنائی و لوازم برقی را خاموش کنید و کلید اضطراری را قطع نمائید.

27.      در صورتیکه دستگاه در محیط باز کار میکند قفلهای ترمز را ببندید سپس از دستگاه خارج شوید.

28.      قبل از ترک کارگاه در  دفترچه گزارش جرثقیل وضعیت دستگاه را برای همکار شیفت بعدی بنویسید.

ب- اعمالی که اپراتور جرثقیل  نباید انجام دهد :

1.           در هنگام خستگی – خواب آلودگی – عصبانیت - بیماری و هر حالت غیر طبیعی نباید پشت جرثقیل بنشیند.

2.           هنگام کار با جرثقیل از سیگار کشیدن – خوردن – آشامیدن و مطالعه کردن خودداری نماید.

3.           دوستان و اشخاص متفرقه را به کابین و محدوده عملیاتی جرثقیل راه ندهد.

4.           نباید بدون اجازه سرپرست خود دستگاه را به شخص دیگری تحویل دهد.

5.           نباید به علائمی که  برای حمل بار توسط افراد متفرقه مخابره میگردد توجه نماید. بلکه فقط به علائمی که توسط Rigger داده میشود باید توجه کند.

6.           در هنگام کار و حرکت دستگاه مخصوصا زمانی که با روی دستگاه باشد نباید کابین را ترک نماید.

7.           نباید قلابی را که لنگر دارد بالا ببرد چه با بار چه بدون بار.

8.           باز کردن گره های زیر بار هنگامیکه بار بالا آورده شده ممنوع است.

9.           بلند کردن بارهائی وزن آنها بیش از ظرفیت جرثقیل است ممنوع میباشد.

10.      بلند کردن بارهای فله و بسته بندی نشده ممنوع است.

11.      کشیدن بار با قلاب جرثقیل ممنوع است.

12.      یدک کردن واگن ها – اتاقکها – اتومبیل و ... با قلاب جرثقیل ممنوع است.

13.      تخلیه و بارگیری روی تریلی ها – واگنهای قطار در حالی که شخصی داخل آنها باشد ممنوع است.

14.      عبور بار از بالای سر افراد ممنوع است.

15.      هرگز قلاب با بار مخصوصا قرص مگنت با بار را ترک نکند.

16.      با قلاب و بار در کارگاه شوخی نکند و با استفاده از جرثقیل در صدد تهدید یا  ترساندن دیگران  نباشد.